tirsdag 22. februar 2011

Nettavis vs. papiravis

Ei nettavis skil seg frå ei papiravis på fleire måtar. Ei papiravis er eit statisk produkt som ikkje let seg endre når produktet fyrst går på trykk. Som brukar må ein ofte oppsøkje ein butikk eller abonnere gjennom post for å få tilgang til ei papiravis. Den kostar også pengar, og ein får mange ulike tekstsjangrar med utdjupande og utgreiande informasjon. Ein kan ta med seg papiravisa dit ein skulle trenge det, og slik som det var tidlegare (90-talet), hadde ein ikkje noko alternativ. Avis var papiravis.

Nettavis er eit nyare fenomen der nyhendene er i dynamisk utvikling. Ein har ofte mykje meir korte artiklar. Nettavisene er gratis (om ein ikkje kjøper "papirutgåva i pdf-format"). Dette gjer at avisene ikkje vil publisere absolutt alt. Det vert ofte då også enklare journalistikk. Omfattande reportasjer og artiklar som krev omfattande journalistikkarbeid vert prioritert for dei betalande lesarane. Likevel har nettavisene det potensialet at dei alltid kan vere ferske og bli oppdatert. Dette gjer at dei vert særleg attraktive. Avisene som står i stativet utanfor Narvesen kan liksågodt vere ufullstendige og uoppdaterte i forhold til nettavisa på ei stor hending.

Når nokon seier ordet "nettavis" tenker ein gjerne med ein gong: Dagbladet, VG, Aftenposten etc. Dette er i 2011 ei snever tolking av ordet nettavis. På same måte som Wikipedia, Facebook, Youtube og likande, kan alle vere avisprodusentar, redaktørar og forleggjarar. Ved til dømes tenester som Wordpress.com kan ein opprette ein konto, og lage ei avis der ein samarbeider med andre, og publiserer artiklar. Dette ber med seg ein stor pedagogisk verdi, og er eit stort potensiale for skulen. I skulen skal ein til dømes i norskfaget, under hovudområdet Samansette tekstar arbeide m.a. med avis:
  • beskrive estetiske uttrykk i teater, film, musikkvideo, aviser og reklame og drøfte ulike funksjoner knyttet til språk og bilder.
Sjølv om dette kompetansemålet er til den vidaregåande skulen, vert det også jobba med aviser i grunnskulen, sjølv om det kanskje ikkje eksplisitt kjem til uttrykk. Elevane skal arbeide med ulike tekstsjangrar, og her er avis sjølvsagt. Viktigare enn at det vert arbeida med papiraviser i skulen, er det at lærarar oppdagar potensialet til å la elevgrupper få lage eigne nettaviser. Dette er viktig steg for å halde følge med den digitale kvardagen vi finn oss i.

mandag 14. februar 2011

Journalistiske sjangrar: Døme og kjenneteikn

Nyheitsartikkel: Kjenneteikn og døme.


Nyheitsartikkelen er oppbygd som ei omvendt pyramide. Den startar med det viktigaste fyrst. I denne saka ser vi at overskrifta gir oss den viktigaste informasjonen på ein kortfatta og konsis måte. Deretter fylgjer ein ingress på ei linje. Denne ingressen spesifiserer staden på hendinga. Vidare i teksten finn vi ut at Dagbladet ikkje veit så mykje, og at saka er så fersk at det mest truleg vil kome oppfølgjing. Nyheitsartikkelen framstiller saka på ein sakleg og objektiv måte. Det vert kun referert til kva som har hendt i denne saka.

Feature: kjenneteikn og døme.

Feature tyder "preg" eller "særpreg". Denne sjangeren er mykje meir fri enn nyheitsartikkelen. Den kan vere både sakleg og/eller personleg. Den kan vere oppbygd etter omvendt-pyramidemodellen. Men også fiskemodellen, som mange bøker og filmar. Her kjem ikkje det viktigaste fyrst, men ofte til slutt, etter stigande kurve.

I denne feature-artikkelen får ein som lesar vekka interesse for valentinesdagen:

Viss ein ser vekk frå "Aftenposten: Din mat" heilt i toppen av sida, kan det verke som om artikkelen skal handle om valentinesdagen generelt. Så får vi når vi les og ser bilete sjå og forstå at det faktisk handlar om mat. Vi ser på denne måten at denne featureartikkelen er bygd opp etter fiskemodellen. Dette passar jo bra sidan fisk er ein matrett. I artikkelen vert det nytta appelative ord, som bryt med krav om objektivitet. Dette kan passe for ein featureartikkel.

Til dømes: "Marinerte spyd er en smakfull start på et godt måltid." (Foto: Jan Soppeland).


Her ser vi at orda "smakfull" og "godt" er med på å bringe subjektivitet inn i artikkelen. Medan Jan bringer sopp.



Kjelder:

Barstein, G. (2011) Person knivstukket på Jar. Dagbladet [Internett]. Tilgjengeleg frå: http://www.dagbladet.no/2011/02/14/nyheter/knivstikking/innenriks/15435477/ [Lasta ned: 14.02.2011].

Lendengen, E.C. (2010) En smakfull flørt. Aftenposten [Internett]. Tilgjengeleg frå: http://dinmat.aftenposten.no/content/view/full/35910 [Lasta ned: 14.02.2011].


Radio Digital - "Ungdom og media"

Ein podcast om digital mobbing av Henning Dyb, Ove Husøy, Tore Klokk, Øyvind Midtun og Kim-Daniel Vattøy. Ei arbeidskravsoppgåve i studiet: Digital kompetanse for læring ved Høgskulen i Volda.

onsdag 9. februar 2011

"Design er et internasjonalt begrep som både betegner skaperprosessen av en gjenstand eller et produkt med tanke på formgiving og funksjon."











... vart du fanga?












Det visuelle har enormt mykje å seie på nettet. Ein canadisk studie, leia av forskar Gitte Lindegaard, viser at det tek 50 millisekund for å avgjere om ein likar ei nettside o_O

Dette gjeld ikkje berre fargar og utforming, men også med val av hypertekst. Om du klikka deg inn på "canadisk studie", vart du faktisk leia vekk frå mi nettside. Dette er ikkje alltid like klokt når ein skal tenke design. Ein vil at brukaren skal halde seg på sida, og då kan avleiings-hypetekst forstyrre lesinga m.a. (som står i fokus i blogging).

Døme på design av nettsider
Det er mange måtar å komponere nettsider på. Horvei Elektro A/S si side er berre ei side. Denne sida er full av telefonnummer, adresser og mailadresser. Her kunne ein hatt fleire tenester, slik det var lettare for den besøkjande å sjå kva Horvei faktisk tibyr. Er det elektriske vindauge dei sel? Banalt spørsmål, kanskje, men om ein skal tenke målgruppe, er ikkje det alle som veit kva "elektro" inneberer. Men for den mobilglade oppsøkjar, kan denne sida vere det ein leitar etter.

CirkA Kortfilmfestival si heimeside er interaktiv. Skrifta er i rørsle i fleire retningar. Dette skal fange merksemd, men verkar distraherande. For dei som les sakte, vert tempoet for raskt i artikkelen som rullar nedover hovudsida. Det heldige er at om ein klikkar på pilene, så stoppar rullinga, og ein kan sjølv velje når sida skal gå nedover.

Målgruppe og føremål for blogg og Youtube
Om eg skal anta målgruppa for bloggen min, må dette verte lærarar som arbeider i skulen, og ønskjer å integrere IKT i læringsarbeidet. Dette er likevel den intensjonelle målgruppa. Og eg trur ikkje det er slik i praksis. Men når ein ser på utforminga er den klassisk "blogg". Fargebruken er litt brun og heimekosleg. Bakgrunnsmønsteret er som ein divan på 70-talet, og fonten på skrifta er tradisjonell. Eg nyttar ein god del bilete, så kanskje dette kan fange yngre menneske, eller finne bileta på Google-biletesøk, og nøye seg med det. Kven veit. Føremålet er iallefall det fyrstnemnde.

Når det gjeld YouTube, er målgruppa alle. Dette er utfordrande, fordi det som ligg på hovudsida, vil vere avgrensande i forhold til målgruppe. Likevel er det slik at når ein har klikka seg gjennom eindel filmar og gjort fleire søk, vil det kome opp ein "anbefalt til deg"-kategori som hentar filmar frå dei "tag"-ane du har vore innom. Dette er eit strategisk val for å fange brukaren inn i den filmklipp-labyrinten, der du heile tida trykker vidare på "forslag". Her er hensikta at brukerane skal kunne søkje opp alt dei treng. At alle på nettet kan laste opp og produsere, muleggjer dette.

Universal usability
Ben Schneiderman, ein pioner på menneske-datamaskin-interaksjon, har definert universal usability-omgrepet på denne måten:

"enabling all citizens to succeed using communications and information technology in their tasks"

Som du skulle sagt det sjølv? Legg merke til at ein opplever suksess i å bruke teknologien, og ikkje suksess i sjølve teknologien. Fokuset er brukbarheita (usability). At denne brukbarheita er universell betyr at den skal vere brukbar for alle og einkvar. Dette stiller krav til universell utforming.

Veit du?

Eg skreiv faktisk "tilgjengeleg for alle og ein kvar", før eg endra til brukbar for alle og einkvar. Det er nemleg her forskjelen ligg.

Accessability (frå eng: tilgjengelegheit) handlar om at noko er tilgjengeleg. Ei nettside er til dømes tilgjengeleg om du har Internett-tilkopling, mus og tastatur.

MEN

Usability (frå eng: brukbarheit) handlar om at du på ein føremålstenleg måte klarer å bruke denne nettsida same om du har dysleksi, anoreksi eller kugalskap.

Eg trur universelt design byggjer på dette. Det trur Wikipedia også. Nettstaden eller -sida skal ha ein attraktiv utsjånad, og samstundes vere behageleg og lett å bruke (Universell uforming - krisesøk).



One Love.

fredag 4. februar 2011

RusCast - Gruppe 2

Oppgave til Samlingen (miniproduksjon)

Dere skal som gruppe produsere et hørespill (i radiosjangeren) som en podcast

Prosjektplan - samling 1: RusCast

Problemstilling: Hvordan lage et hørespill som gjennom personifisering av rollefigurer kan øke bevisstheten hos elever på ungdomstrinnet i forhold til konsevenser ved misbruk av rusmiddel.

Produktmål: Et hørespill som gjennom personifisering av rollefigurer kan øke bevisstheten hos elever på ungdomstrinnet i forhold til konsevenser ved misbruk av rusmiddel.



torsdag 3. februar 2011

Trollcast - Podcasting med Podbean via RSS.

No har eg oppretta min eigen Podbean-konto. Podbean er ei teneste som tilbyr podcasting på nett. Podbean-sida mi er: http://vattkimd.podbean.com/ . Eg skal no vise eit arbeid eg har gjort. Eg har tatt opp lyd saman med min gode venn Trollkastar. Vi har tatt det opp i programmet Audacity som eg tidlegare har prata om (lydopptak). Så har eg oppretta ein Podbean-konto. Som var så lett at ein kan grine (men det syns ikkje Trollkastar noko om, så eg sparar meg for den). Etterpå lasta eg berre opp mp3-fila i podbean, og vips: ein avspelar rett på bloggsida på Podbean. Eg klikka på embeddable player, og limte inn script-koda i bloggen her. Dette er resultatet i min podcat-weblog (pluss at Trollkastar ønska ein storyline. Alle gode produkt har ein story, seier han).

Trollet synest av og til det er einsamt å vere åleine. Då er det godt å ha nokon å snakke med når ein kjem heim frå ein lang dag i fjellheimen. Og på tunet sit katten, nett som Olav H. Hauge skildra i diktet om "Katten".

"Katten

sit i tunet

når du kjem.

Snakk litt med katten.

Det er han

som er varast i garden."


Olav H. Hauge "Dropar i Austavind" frå 1966.

Tolkinga i podcasten er av "Trollkastaren".



Etiketter

1: øvingsoppgåve 1 (1) 2 øvingsoppgåve 2 (1) 9.2 øvingsoppgåve (1) A3 (1) audacity (1) beskjering av bilete (1) betre vurderingspraksis (1) bilete (4) blogg (1) bloggeruploader (1) cloud computing (1) data-ansvarlig (1) del av gruppeoppgåve (1) del og bruk (1) Design (1) digital (1) digital arena (3) digital kompetanse (2) digital kompetanse og vurdering (1) digital mobbing (1) digital plattform (1) digitale (1) digitale mapper (1) digitale tekstar (2) digitalplattform (2) DKL101 (12) DKL102 (16) DKL103 (11) DKL104 (12) dream team (1) Endring (3) forms (1) geotagging (1) google nettstad (1) google-skjema (1) gratisprinsippet (1) Gruppe2 (2) gruppeoppgåve (2) gylne snitt (1) Hensyn (1) Informasjonskompetanse (1) Informasjonskompetanse 2 (1) Informasjonskompetanse 3 (1) Kompetanseutvikling (1) komposisjon (1) kontrast (1) kontrastar (1) kutting av bilete (1) kvitebjørn (1) lenke (1) LMS vs. PLE (1) lyd (1) Lydproduksjon (1) Lydproduksjon 2 (1) læringsmiljø (2) Mappeoppgåve 1 (1) Mappeoppgåve 3 (1) Martin Luther King Jr. (1) media (1) mediedanning (1) Mediedidaktikk (1) mediepedagogikk (1) Medieproduksjon (1) midtstilt (1) mindomo (1) motiv (1) Nettavis (2) oppgåve 1 (1) oppgåve 2 (1) oppgåve 3 (1) opphavsrett (1) personvern (1) philippa lee (1) photosession (1) picasa (2) picnik (1) Podbean (1) produsering (1) Prosjektarbeid (1) publisert (1) redigering (2) refleksjon (1) rekneark (2) rekneark 2 (1) RusCast (1) Samling1 (1) sammensatte tekster (1) sjølvfotografert (1) slott (1) solnedgang (1) sosial web (3) splash (1) strategi og planarbeid (3) studentundersøking (1) sveits (1) sølepytt (1) tango (1) tankekart (1) Tekst (2) tenkeverktøy 1 (1) Tenkeverktøy 2 (2) Test (1) TPO (1) tredjedelsregelen (2) Trollcast (1) Ungdom (1) verkty (1) verktøy (1) Videoproduksjon (3) Vilkår for endring 2 (2) vurdering av basisdugleikar (1) øvingsoppgave 3 (1) øvingsoppgåve (9) øvingsoppgåve 1 (6) øvingsoppgåve 2 (2) øvingsoppgåve 3 (2) øvingsoppgåve 3b (1) øvingsoppgåve 4 (1) øvingsoppgåve 9.1 (1) øvingsoppgåve samling 2 (1) Øvingsoppgåver (3)